Kiedy pracodawca może przerwać nasz urlop?

Planując wakacje warto zapoznać się z zasadami w kodeksie pracy, aby uniknąć stresu i niespodzianek podczas odpoczynku. Art. 167 § 1 mówi o okolicznościach, w których pracodawca ma prawo odwołać nasz urlop wypoczynkowy, a my jesteśmy zobowiązani do powrotu do pracy.

Prawo do urlopu wypoczynkowego jest zapisane w kodeksie pracy oraz Konstytucji. Artykuł 66 ust. 2 Konstytucji stanowi bowiem, że pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów wypoczynkowych. Z kolei art. 14 kodeksu pracy zawiera następujący zapis: pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz urlopach wypoczynkowych.

Zgodnie z dyspozycją art. 152 § 1 kodeksu pracy pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego zwanego urlopem. Prawo to przysługuje wszystkim osobom zatrudnionym na podstawie stosunku pracy, niezależnie od rodzaju umowy, wymiaru czasu pracy czy zajmowanego stanowiska. Pracodawca zobowiązany jest do udzielenia pracownikowi urlopu w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo.

Kiedy możemy zostać wezwani do miejsca pracy?

Według art. 167 § 1 kodeksu pracy pracodawca posiada zezwolenie na odwołanie pracownika z urlopu wypoczynkowego w przypadku, gdy wyjątkowe okoliczności wystąpiły po rozpoczęciu przez niego urlopu i inny pracownik nie może go zastąpić.

pod nieobecność pracownika wystąpią okoliczności, które nie były przewidziane w chwili rozpoczęcia odbywania przez niego urlopu, zaś jego obecność z tego powodu jest niezbędna.

Dodatkowo pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania w postaci pokrycia kosztów związanych z odwołaniem urlopu.

Przepis § 2 tego samego artykułu nakłada na pracodawcę obowiązek pokrycia kosztów poniesionych przez pracownika, pozostających w bezpośrednim związku z odwołaniem z urlopu.

Ponadto podczas urlopu pracownik jest czasowo zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i pozostaje czasowo poza sferą pracowniczego podporządkowania. Co oznacza, że pracownik nie jest  zobowiązany do codziennego odbierania telefonu służbowego ani prywatnego, poczty czy smsów. Pracodawca musi również w sposób jednoznaczny złożyć pracownikowi oświadczenie woli o odwołaniu z urlopu.

Uzasadnienie przyczyn odwołania pracownika z urlopu powinno być oceniane rygorystycznie, a możliwość odwołania pracownika z urlopu nie powinna być nadużywana przez pracodawcę. Pracownik, który przebywając na urlopie, otrzymał zawiadomienie pracodawcy o jego odwołaniu z urlopu, ma obowiązek niezwłocznie stawić się do pracy, niezależnie od tego, czy sam zgadza się z uzasadnieniem odwołania, czy też je kwestionuje.

Nie stawienie się do pracy pomimo odwołania z urlopu może być uznane za naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nawet stanowić przyczynę rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Odwołanie z urlopu a zwrot kosztów

 „Wydanie pracownikowi polecenia powrotu do pracy powoduje powstanie po stronie pracodawcy obowiązku pokrycia kosztów poniesionych przez tego pierwszego w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu. Obowiązek ten obejmuje koszty, których pracownik nie poniósłby, gdyby nie został odwołany z urlopu (dodatkowe koszty podróży powrotnej pracownika i członków jego rodziny oraz opłaty poniesione na część wypoczynku niewykorzystaną przez pracownika i członków jego rodziny, jeżeli nie podlegały zwrotowi przez organizatora wyjazdu). Obowiązek udokumentowania poniesionych kosztów spoczywa na pracowniku”. - M. Zieleniecki (A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2020)

W razie nieuzasadnionego odwołania pracownika z urlopu wypoczynkowego, prezentowane są poglądy, zgodnie z którymi mógłby się on domagać odszkodowania na zasadach ogólnych - art. 471 kodeksu cywilnego związku z art. 300 kodeksu pracy. (K. Jaśkowski [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el. 2021, art. 167. J. Iwulski w: J. Iwulski. W. Sanetra Kodeks Pracy. Komentarz, s.468).

Czy musimy podawać prywatne dane kontaktowe swojemu pracodawcy?

Kodeks niejednoznacznie nas o tym informuje, a opinie specjalistów na ten temat są podzielone. Jednak zrównoważone rozwiązanie zaproponowała A. Kosut (A. Kosut[w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom II. Art. 114-304(5), wyd. V, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 167) twierdząc, że zobowiązanie do podania danych umożliwiających kontakt „może dotyczyć przy tym nie każdego, szeregowego pracownika, lecz specjalistów o dużych umiejętnościach, których nie są w stanie, w razie potrzeby, zastąpić inni pracownicy.” Ten pogląd wydaje się być słuszny. Pracodawca powinien mieć możliwość odwołania z urlopu pracownika, który posiada umiejętności i wiedzę tak dużą, że nikt inny w zakładzie pracy nie jest w stanie zastąpić tegoż pracownika przy pracy. Przy czym niedopuszczalna jest sytuacja, w której okaże się, ze pracownik jest stale, notorycznie potrzebny w pracy, bo nie ma innego zastępcy.


ZP

na podst. kadr.infor.pl

 

pic. pixabay.com