40. rocznica tragicznej śmierci Pyjasa

Mija 40 lat od tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa, studenta Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracownika Komitetu Obrony Robotników i działacza opozycyjnego w okresie PRL. 7 maja 1977 r. znaleziono go pobitego na śmierć w bramie na ul. Szewskiej 7 w Krakowie.

Stanisław Pyjas (student filologii polskiej i filozofii) wraz z kolegami ze studiów tworzył kluby dyskusyjne, organizował spotkania na uczelniach, inicując działalność opozycyjną. Zbierał podpisy pod petycją do Sejmu o powołanie komisji celem zbadania bezprawnych prześladowań robotników w Radomiu i Ursusie (Czerwiec ’76).

Pyjas został zdradzony przez Lesława Maleszkę (pseudonim „Ketman”) – tajnego współpracownika SB, który donosił na niego i pozostałych działaczy Studenckiego Komitetu Solidarności.

Sprawa śmierci Stanisława Pyjasa wzbudziła wówczas ogromne emocje. W Krakowie i wielu innych miastach w Polsce organizowano demonstracje i czarne marsze, podczas których dochodziło do starć z policją. Do dziś sprawa jego śmierci nie została ostatecznie wyjaśniona. Od 2008 roku trwa piąte śledztwo prowadzone przez IPN w Krakowie.

Na skwerze naprzeciw domu studenckiego „Żaczek” w Krakowie ma wkrótce powstać pomnik Pyjasa – zapowiedział jego przyjaciel Bronisław Wildstein.

Stanisław Pyjas został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

ama, fot. Józef Wieczorek